نامگذاری خیابان های اصفهان

خیابان ۲۲ بهمن، میدان امام‌حسین(ع)، خیابان پروین، میدان انقلاب، خیابان جی و دیگر نام‌هایی که برای خیابان‌ها و معابر شهر اصفهان انتخاب شده‌اند، در واقع هویت تاریخی و فرهنگی این شهر را نشان می‌دهد.

به گزارش ایمنا، بیشتر خیابان ها، کوچه پس کوچه ها و محلات نصف جهان به نام ها و نشانه هایی کهن معروف هستند، نام هایی که بیانگر هویت و تاریخ این مرز و بوم است، البته برخی از این خیابان های قدیمی و محلات تاریخی اصفهان در طول زمان دستخوش تغییراتی شده که با هویت آن خیابان همخوانی ندارد.

در حال حاضر نامگذاری معابر شهر اصفهان از نظم خاصی برخوردار نیست. به گفته پژوهشگران مدیران شهری باید به سمت انتخاب نام هایی متناسب با فرهنگ جامعه سوق یابند. اسامی که با ویژگی های محله و خیابان سنخیت داشته و از همه مهمتر شهروندان با آن نام علاقه مند باشند و با آن ارتباط برقرار کنند، این حداقل حقی است که شهروندان در نام‌گذاری معابر محله خود دارند و مدیریت شهری و شورای شهر نباید از آن غافل باشند.

بر همین اساس در دوره جدید مدیریت شهری اصفهان شورای نامگذاری معابر شهر اصفهان با حضور دو نفر از اساتید برجسته دانشگاه و فعالان فرهنگی شهر به عنوان نمایندگان شهردار اصفهان در شورای نامگذاری معابر تشکیل شد.

مهدی مقدری، رییس شورای نامگذاری معابر شهر اصفهان در گفت و گو با ایمنا اظهار کرد: یکی از گلایه‌های اصلی مردم فاصله گرفتن بسیاری از خیابان‌ها و میادین شهر از نام‌های تاریخی آنها است یا اینکه نامگذاری ها همسو با محله یا میادین انجام نشده است، از این رو در این دوره با استفاده از تکنولوژی‌های نوین که در قالب اپلیکیشن‌هایی در دست طراحی است، شرایط برای استفاده از نظرات مردم، اساتید دانشگاه و جریان‌های مؤثر برای نامگذاری معابر و خیابان‌ها مهیا می‌شود.

وی افزود: شورای نامگذاری معابر و مکان‌های عمومی شهر اصفهان، طبق آیین نامه های موجود ترکیب اعضاء شامل دو نفر از نمایندگان شورای شهر، رییس کمیسیون فرهنگی شورا، معاون فرهنگی شهرداری، مدیرکل ارتباطات و امور بین الملل شهرداری و دو نفر از اساتید دانشگاه که بنا بر اظهار نظر شهردار اصفهان انتخاب می‌شوند، است.

وی ادامه داد: شهردار اصفهان طی دو هفته اخیر «دکتر باباصفری» از اساتید حوزه ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان و «دکتر جعفری زند» از اساتید تاریخ و باستان‌شناسی را برای حضور در شورای نامگذاری شهر اصفهان معرفی کرد و خوشبختانه در این دوره ترکیب بسیار خوبی را شاهد هستیم.

رییس شورای نامگذاری معابر شهر اصفهان تصریح کرد: در شورای نامگذاری معابر شهر اصفهان سعی داریم از مدل مشارکت محور برای نامگذاری معابر خیابان‌ها و معابر عمومی شهر استفاده کنیم تا رضایت شهروندان را به همراه داشته باشد.

مقدری با بیان اینکه تمرکز شورای نامگذاری بر انتخاب نام های روان و ساده است، گفت: به تازگی مشاهده شده در فرایند نامگذاری برخی از معابر و میادین از نام‌های سخت استفاده شده است، در حالی که آیین نامه‌های دوره های قبل و آیین‌نامه‌هایی که در دوره‌های مختلف تدوین شده بود، بر ساده و روان بودن و تاکید بر هویت‌های محله ای که شهر اصفهان گنجینه‌ای از این مفاخر ادبی، هنری و فرهنگی است، در نامگذاری‌ها تاکید داشته است.

وی تصریح کرد: شورای نامگذاری معابر شهر اصفهان باید به سمتی حرکت کند که نام خیابان‌ها و معابر متناسب با روح فرهنگی هویت ایرانی و اسلامی باشد.

چوب حراج به هویت فرهنگی شهر نزنیم

علی اصغر باباصفری، عضو شواری نامگذاری معابر شهر اصفهان با ابراز تأسف از اینکه طی ۱۴ سال گذشته نامگذاری خیابان‌ها بیشتر سلیقه‌ای بوده است به ایمنا گفت: نباید با اعمال سلیقه در نامگذاری‌ها چوب حراج به هویت فرهنگی شهر بزنیم.

وی  اظهارکرد: شورای نامگذاری علیرغم اینکه شاید عده‌ای وجود آن را ضروری ندانند، اهمیت زیادی دارد، زیرا نام خیابان‌ها و معابر هر شهری هویت تاریخی و فرهنگی آن را نشان می‌دهد.

این استاد حوزه ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان عدم تناسب و ناهمگونی در نام ها را یکی از مشکلات نامگذاری معابر شهر دانست و گفت: به عنوان مثال در یکی از خیابان‌های شهر نام کوچه ها به نام گل‌ها نامگذاری شده است، اولی یاس، دومی لاله، اما سومی فرهاد است که هیچ سنخیتی به نام‌های قبلی ندارد.

وی از تکرار نام خیابان‌ها به عنوان یکی دیگر از مشکلات موجود در نامگذاری معابر شهر اصفهان یاد کرد و افزود: مصداق بارز آن نامگذاری دو خیابان به نام طالقانی، دو خیابان شریعتی، چهار خیابان به نام شهید مطهری، سه خیابان به نام ابوذر، سه خیابان به نام شهید مفتح، دو خیابان به نام ملاصدرا و دو خیابان به نام آیت الله غفاری است.

باباصفری ادامه داد: در دوره های قبل نسبت به رعایت تناسب در نامگذاری‌ها از لحاظ آسانی و روان بودن نام‌ها، غفلت‌هایی صورت گرفته است.

عضو شواری نامگذاری معابر شهر اصفهان گفت: تغییر نام خیابان‌ها بدون توجه به سابقه فرهنگی آن معضل دیگر به شمار می‌رود، به عنوان مثال خیابان «آذر» را به خیابان «ابوذر» تغییر نام دادند، در حالی که آذر به نام «آذر بیگدلی» یکی از شاعران برجسته اصفهان و محل زندگی و باغ او در این خیابان قرار دارد، مردم هنوز این خیابان را به نام آذر می‌شناسند و ابوذر نمی‌خوانند.

وی افزود: تغییر نام خیابان دکتر فاطمی به نام شهید باهنر نیز کار درستی نبوده است، البته شهید باهنر شهید ارزشمند این مرز و بوم است و باید یکی از خیابان‌های شهر به نام این شهید والامقام نامگذاری شود، اما دکتر فاطمی نیز از بزرگان نهضت ملی‌شدن نفت و از شهیدان این راه به شمار می‌رود که نقش موثری در این زمینه داشته و نباید نام این خیابان تغییر می‌کرد.

وی با بیان اینکه تمام کوچه‌ها، محله‌ها، حتی مادی‌ها و صحراهای اصفهان نباید بی جهت تغییر نام داده شود، تاکید کرد: این تغییر نام‌ها بعضاً با اعمال سلیقه‌های شخصی بوده و برای هویت شهر ما خوب نیست.

استاد حوزه ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان تصریح کرد: بعضی از بزرگان این شهر همچون مرحوم «محمدعلی جمال‌زاده» به عنوان «پدر داستان‌نویسی ایران» گمنام باقی مانده‌اند در حالی که در تهران دو خیابان به نام‌های جمال‌زاده جنوبی و شمالی نامگذاری شده، اما در اصفهان که زادگاه این بزرگ‌اندیش فرهیخته است، هیچ خیابانی نامگذاری نشده و در مقابل برخی خیابان‌ها به نام افرادی گذاشته شده که آنچنان تاثیر و نقش‌آفرینی در عرصه‌های مختلف فرهنگی، تاریخی، اجتماعی و سیاسی نداشته‌اند.

وی با بیان اینکه عدم توجه به بافت تاریخی شهر دیگر معضل نامگذاری‌ها در اصفهان است، اظهارکرد: شهر اصفهان با شهرهای جدیدی همچون شاهین‌شهر تفاوت دارد، در شاهین‌شهر کوچه‌ها و خیابان‌ها به هر عنوانی نامگذاری شود، حساسیت چندانی وجود ندارد، اما شهر اصفهان پیشینه تاریخی دارد به طوری که در قرن چهارم و پنجم در زمان آل‌بویه، در قرن ششم در دوره سلجوقیان و در قرن یازدهم و دوازدهم در دوره صفویه پایتخت کشور بوده است، بنابراین باید نامگذاری معابر آن با تدبیر انجام شود.

باباصفری خاطرنشان کرد: در شورای نامگذاری معابر شهر اصفهان سعی داریم از مدل مشارکت محور برای نام‌گذاری معابر خیابان‌ها و معابر عمومی شهر استفاده کنیم تا رضایت شهروندان را به همراه داشته باشد، از این رو در این دوره با استفاده از تکنولوژی‌های نوین که در قالب اپلیکیشن‌هایی در دست طراحی است، شرایط برای استفاده از نظرات مردم، اساتید دانشگاه و جریان‌های مؤثر برای نامگذاری معابر و خیابان ها مهیا خواهد شد تا از تکرار نام‌ها نیز جلوگیری شود.

نام‌های تکراری و سرگردانی مردم

یکی دیگر از اعضای شورای نامگذاری معابر شهر اصفهان به خبرنگار ایمنا گفت: اصفهان یک شهر تاریخی است که شکل‌گیری آن سالیان سال بر اساس رویدادها ومسایل تاریخی بوده است، با در نظر گرفتن این موضوع باید توجه داشت که نام‌گذاری‌ها باید به گونه‌ای باشد که هویت بخش ها و محلات در بخش کهن و قدیمی شهر از بین نرود.

علیرضا جعفری زند افزود: شهر اصفهان هنوز ساختار قدیمی خود را دارد و تنها اندکی توسعه پیدا کرده است، بنابراین اسامی خیابان‌ها و معابر جدید شهر نباید هویت محلات قدیمی شهر را مخدوش کند و اسامی کهن را بین ببرد.

عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان استفاده از نام‌های تکراری برای خیابان‌های جدید را دیگر اشکال نامگذاری‌ها طی سال‌های اخیر خواند و اظهارکرد: نامگذاری معابر و خیابان‌های جدید باید حساب شده باشد، زیرا استفاده از نام‌های تکراری باعث سردرگمی شهروندان می‌شود.

وی تاکید کرد: باید در نام‌گذاری‌ها از اعمال سلیقه خودداری شود و نام خیابان ها، کوچه‌ها و معابر را بر اساس هویت شهری انتخاب کرد.

این باستان شناس و پژوهشگر ادامه داد: نکته دیگر اینکه اگر نام یک خیابان با استفاده از یک مفهوم انتخاب شده است، باید نامگذاری کوچه های آن نیز با مفهوم نام خیابان همخوانی داشته باشد، به عنوان مثال  اگر نام خیابان بهار است، اسامی کوچه ها نیز با مفهوم بهار سنخیت داشته باشد.

عضو شورای نامگذاری معابر شهر اصفهان با بیان اینکه مهمترین هدف این شورا انتخاب اسامی خیابان‌ها و معابر شهر مطابق با هویت و تاریخ اصفهان است، گفت:  البته در این راستا از نظرات مردم تا آنجایی که احساسی و سلیقه‌ای محض نباشد، استفاده خواهیم کرد، زیرا ما راجع به شهر صحبت می‌کنیم نه در ارتباط با یک منزل یا یک محوطه کوچک شهری، بنابراین نظرات مردم زمانی حائز اهمیت است که در پس آن معنا و مفهوم توجیه شده وجود داشته باشد نه اینکه صرفا سلیقه‌ای باشد.

به گزارش ایمنا، انتظار می رود حال که اعضای شورای نامگذاری معابر شهر اصفهان از گروهی چهره و آگاه به تاریخ و هویت شهر انتخاب شده، از آشفتگی در نام‌گذاری خیابان‌ها که هویت شهر را هدف قرار می‌دهد، جلوگیری شود.